Ook in het Japans heet 'thee' 'cha', maar de modale japanner gebruikt meestal het woord 'o-cha'. Dit betekent 'eerbiedwaardige thee' en met 'ocha' wordt wel expliciet de Japanse groene thee bedoeld. 'Eerbiedwaardig' omdat deze thee het centrum is geworden van een gans universum. Buitenlandse thee [zwarte theesoorten], zoals wij die ook kennen: [Darjeeling, Earl Grey, Assam, Ceylon, enz..], wordt 'kocha' genoemd. Het woord 'thee' is zoals u weet alleen van toepassing op aftreksels van de Camellia Sinensis plant. De eerder genoemde Westerse thees worden geen 'thee' maar 'infusen' genoemd. De Japanners prefereren al vanouds hun eigen groene thee. Voor hen is het drinken van groene thee een deel van hun dagelijkse leefwereld. Het is een drank waar terecht een medicinale kwaliteit aan wordt toegeschreven. En zoals gezegd, is gans het gebeuren van het theedrinken diep verweven met alle aspecten van hun maatschappelijke denkbeelden. Het is dan ook zeer logisch dat er in de loop van de geschiedenis in Japan,  [gelijk zoals in China], een grote kennis is ontstaan in verband met het planten en oogsten van groene theebladeren. Tevens hebben de rituelen, die gegroeid zijn rond het drinken van thee, een zeer esthetisch en meditatief karakter. In Japan is er een uniek en merkwaardig samengaan van Boeddhisme en Shinto, [de oude Japanse, oorspronkelijke natuurreligie]. Deze ceremonies zijn dan ook een belangrijke uitdrukking van een diepe spiritualiteit in  relatie mens en natuur: Shinto is de grote liefde en eerbied voor de natuur. Reinigingsrituelen vormen een cruciaal onderdeel van Shinto. In dit kader hoort men het ganse gebeuren rond het fenomeen 'theeceremonie' te begrijpen.

Thee werd in de 8ste eeuw in Japan geïntroduceerd, maar het was pas vanaf de 13e eeuw dat men matcha, [de basis van elke theeceremonie], begon te gebruiken. Via Boeddhistische monniken, die als eersten in Japan thee dronken en zo introduceerden, kwam dit gebruik in de Zen kloosters terecht. De dagenlange stiltemeditaties werden even onderbroken door het drinken van een kopje groene thee. Deze Zen monniken stelden vast dat het theedrinken een middel was om urenlang te kunnen blijven mediteren. Daardoor geraakte het drinken van thee stilaan ingeburgerd in de Japanse samenleving en ontstonden er wel omschreven rituelen rond het zetten en drinken van thee. De Japanse theecemonie dateert uit 1286 toen volgens de overlevering de monnik Sjomei alle benodigdheden voor het theedrinken uit China aanvoerde.

De Boeddhistische monnik Jukô [1422-1502] was de eerste die een aantal regels voor de theeceremonie opstelde. Bekende theemeesters waren Murata Mokichi Shukô [1423-1502] en Takeno Jôô [1502-1555].  Sen no Rikyu [1522-1591] verdiepte verder de theeceremonie en liet deze uitgroeien tot een ware kunst.

Deze theemeesters hebben bijgedragen aan de manier hoe een theeceremonie vandaag, geworteld in een eeuwenoude traditie, wordt uitgevoerd. Veelal gebeurt dit  in een theehuisje op uitnodiging van een gastheer. Meestal bevindt zich dit theehuisje in een typisch Japanse tuin, herkenbaar door zijn doorgedreven aandacht voor zorg en stilering. De bezoekers van het theehuis worden op deze manier reeds in de juiste stemming gebracht voor het theeritueel. Eenmaal plaats genomen gebeurt alles volgens de voorschriften van rituele handelingen.

Voor men het theehuis binnengaat reinigt men handen en gelaat met water. Water is een belangrijk sacraal medium rond het theeritueel: symbool van purificatie en levengevende substantie. Men neemt plaats samen met een klein aantal andere genodigden. Het ganse gebeuren heeft plaats in een sfeer van rust, vrede en sereniteit. Een verbod dat geldt sinds de oude Samoeraitraditie is dat wapens in geen geval mee binnen worden gebracht. De theeceremonie was in het feodale verleden van Japan, naast een sociaal evenement, ook een belangrijk diplomatiek onderdeel van de samenleving. Van de gastheer of - vrouw wordt tevens geacht een uitstekende kennis te hebben van de Oosterse kunsten [zoals kalligrafie, wierook, ikebana...]

Dat de deuropening van een theehuisje wat laag is, zodat men zich moet bukken om binnen te gaan, heeft vooral te maken met een gebaar van nederigheid waar men zich aan overgeeft. Binnen in deze ruimte is iedereen gelijkwaardig. Status en rang gelden hier niet. Iedere aanwezige is een gelijkgestemde,

Men zit heel de ceremonie op 'tatami' mat en op de knieën in 'seiza' houding. Het interieur is eenvoudig en sober. Vaak is de enige versiering een bloemstuk volgens de regels van de 'Ikebana' bloemsierkunst. Men gebruikt enkel authentiek servies, [vaak antieke stukken of erfstukken]. Hout, metaal en aardewerk zijn steevast de gebruikte materialen waaruit deze voorwerpen werden vervaardigd. De invloed van Shinto op de Japanse cultuur kan nauwelijks worden overschat. Hoewel het zeer moeilijk is om de precieze invloed van het boeddhisme te onderscheiden is het duidelijk dat Shinto's nadruk op de natuur ten grondslag ligt aan bloemschikken [ikebana], de Japanse architectuur, tuinontwerp en het theeritueel.

Na een typische kleine maaltijd volgt de theeceremonie. Stilte is een aspect van dit gebeuren, dus is zwijgen niet ongewoon. Als men praat worden enkel “gepaste” onderwerpen aangeraakt, onderwerpen die de sereniteit aantasten worden vermeden. Vaak is daarom het onderwerp 'thee' het gespreksonderwerp. Er wordt gepraat over de smaak van de thee, kortom alle facetten van het proeven en ervaren.

Het maken van de thee is voor de gastheer of gastvrouw vrij eenvoudig, maar het gebeurt wel volgens exact de voorgeschreven bewegingen. Deze moeten sierlijk uitgevoerd worden. Dit maakt het ritueel zo bijzonder.

Matcha, [helgroen van kleur], is een belangrijk onderdeel bij elke Japanse theeceremonie. Men gebruikt hiervoor matcha van hoogste kwaliteit die bereidt wordt met de typische noodzakelijke attributen.
Het water wordt bewaard in een aardekruik: een 'mizusashi' en dient als watervoorraad. Het water wordt ter plekke tijdens de ceremonie gekookt in een gietijzeren ketel: 'tetsubin' genoemd op een oventje, de 'furo'. Het water uit de 'mizusashi' wordt niet alleen gebruikt om de thee te zetten maar ook om de theekommen, 'chawan', schoon te spoelen en voor te verwarmen. Met de 'chasaku', een lange dunne lepel van bamboe, wordt de matcha in een 'chawan' geschept. Vervolgens wordt met een 'hishaku' (een grote bamboe pollepel) heet water uit de ketel in de theekom gegoten. De 'chasen' [bamboekwast] wordt gebruikt om het mengsel van matcha en water op te kloppen tot het een schuimige vloeistof is geworden. De belangrijkste gast neemt de eerste drie slokken, en geeft daarna de kom door aan de andere gasten. Dit geheel volgens de "Sado", [de Weg van het theedrinken,], deel van de Japanse Zen-cultuur.

De geknielde gastheer of gastvrouw zet de bereide kom met thee voor de hoofdgast neer en maakt daarna een buiging.  De gast dient, eveneens na het maken van een buiging, de kom te pakken en op de palm van zijn linkerhand te plaatsen. Met de rechterhand wordt de kom met 3 kleine rotaties met de klok mee gedraaid en kan er, met gepaste eerbied, gedronken worden. Na het drinken wordt het deel van de kom waar men gedronken heeft met de rechterhand schoongeveegd en de kom wordt, na weer 3 kleine rotaties nu tegen de klok in, op de grond neergezet.

Matcha is sencha groene thee tot fijn poeder gemalen. In tegenstelling tot andere thees wordt deze niet opgegoten en gezift. Dit poeder wordt met water tot een schuimige substantie geklopt. Je drinkt de thee volledig in zijn geheel op, wat maakt dat je op deze manier alle voedingsstoffen van thee opneemt.
Het kloppen gebeurt met een ‘Chasen’, een bamboekwast, die vanuit de pols krachtig in een W wordt bewogen [dus niet gewoon op en neer slaan of in een rondje draaien].

Usucha [vertaald als 'dunne thee'], is matcha van jongere theeplanten en wordt dagelijks gebruikt. Het is een dunne substantie en matig-krachtig van smaak.

Zift de Matcha. Dit maakt de smaak iets zachter en breekt de statische geladenheid waardoor er minder klonters gevormd worden bij het kloppen. Doe 1-2 scheppen Chashaku, oftewel 0.5-1 theelepel [1-2 gram], matcha in de Chawan. Giet 70cc heet water, tussen 60 - 80°C, op de matcha. Klop met de Chasen de matcha tot een heerlijk schuimende massa. Onmiddellijk serveren en drinken

Belangrijk is de temperatuur van het water. Hoe hoger, hoe meer cafeïne en catechine in de thee waardoor hij  bitterder is van smaak. Met een lagere temperatuur maakt matcha zeer aangenaam om te drinken,

Koicha [vertaald: 'dikke thee'], wordt gedronken in theeceremonies. Het is een dikke substantie, zeer sterk en vrij bitter. Om koicha te leren appreciëren is een zeker engagement van de drinker vereist. Koicha wordt gemaakt van de hoogste kwaliteit matcha, komende van de ichibancha [eerste pluk van het jaar] van planten ouder dan 30 jaar.

Zift de Matcha. Dit maakt de smaak iets zachter en breekt de statische geladenheid waardoor er minder klonters gevormd worden bij het kloppen. Doe 4 scheppen Chashaku, oftewel 2 theelepels [4 gram], matcha in de Chawan. Giet 50cc bijna kokend tot kokend water [85 - 100°C] op de matcha. Klop met met de Chasen de matcha tot een heerlijk schuimende massa. Onmiddellijk serveren en drinken.